Een sollicitatiegesprek geeft de werknemer en werkgever de gelegenheid zich te oriënteren en elkaar beter te leren kennen. De sollicitatieprocedure is gebonden aan juridische regels.
De sollicitatiecode is het geheel van regels die bedrijven en organisaties moeten naleven bij sollicitatieprocedures. Bij deze regels wordt uitgegaan van een geformuleerde betamelijkheidsnorm: wat kan wel en wat kan niet tijdens sollicitatieprocedures.
Daarnaast bestaan er in sommige bedrijfstakken en voor sommige beroepsgroepen klachtencommissies sollicitaties of beroepscommissies sollicitatieprocedures.
De werkgever mag tijdens de sollicitatie slechts vragen stellen over onderwerpen die relevant zijn voor beoordeling van de geschiktheid van de sollicitant. De sollicitant heeft de plicht om deze vragen naar waarheid te beantwoorden. Doet hij dit niet of geeft hij uit zichzelf onjuiste informatie, dan kan dit op een later moment negatieve gevolgen hebben voor de sollicitant, indien hij wordt aangenomen. Het liegen van de werknemer kan onder omstandigheden zelfs een grond zijn voor ontslag op staande voet. Dit is alleen anders als er vragen worden gesteld die niet relevant zijn.
Bij niet-relevante vragen kun je denken aan vragen die verband houden met verboden onderscheid als genoemd in artikel 1 van de Algemene Wet Gelijke Behandeling. Hier worden onder meer godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, de seksuele geaardheid, maar ook de burgerlijke staat genoemd.
Zo mag er bijvoorbeeld niet gevraagd worden of een werknemer zwanger is. Deze vraag levert een verboden onderscheid naar geslacht op, en dat mag niet. Als de sollicitante weigert de vraag te beantwoorden, kan er natuurlijk afgeleid worden dat ze zwanger is. Daarom mag zij bij een dergelijke vraag liegen.
Ook vragen die betrekking hebben op de gezondheidstoestand of het voormalig ziekteverzuim zijn niet-relevant. De lichamelijke geschiktheid mag namelijk slechts via een medische keuring worden getoetst. Een werkgever dient dan ook van tevoren aan te geven dat een medische keuring deel uitmaakt van de procedure.
Een dergelijke keuring mag slechts plaatsvinden als er bijzondere functie-eisen op medisch gebied gesteld worden. Daarnaast mag een dergelijke keuring alleen plaatsvinden na afronding van de sollicitatieprocedure. Ook de keuringsarts heeft een geheimhoudingsplicht en hij mag slechts informatie doorgeven aan de werkgever die noodzakelijk is voor het doel van de medische keuring.
Soms heeft de werknemer een spreekplicht, ook al wordt er niet naar specifieke informatie gevraagd. Als een sollicitant bijvoorbeeld lijdt aan een ziekte waarvan hij had kunnen vermoeden dat die tot problemen voor het uitvoeren van zijn werkzaamheden kon leiden, dan dient hij dat aan te geven. Dat geldt ook voor de omstandigheid dat een werknemer een andere baant heeft.
Ik heb een juridische vraag
Ben je op zoek naar duidelijk en deskundig advies voor jouw situatie? Wij staan je graag met raad en daad terzijde.
Vraag stellen
Er bestaat een aantal hardnekkige misverstanden over ontslag, waardoor veel werknemers hun kans op een ontslagvergoeding of WW-uitkering kunnen verspelen. We bespreken vijf van de meest voorkomende misverstanden.
'Ik heb een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd waarin staat dat de overeenkomst door beide partijen tussentijds kan worden beëindigd tegen de laatste dag van enige kalendermaand door opzegging met inachtneming van de opzegtermijn. Kan mijn werkgever nu elk moment zo maar het contract beëindigen?'
De rechter heeft het ontslag geweigerd van een postbode, die een dag te laat een paar poststukken had besteld. Werknemers bij PostNL hebben weinig krediet, aldus de rechter.
