Zowel een scheidingsprocedure als een procedure voor de ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed begint met een verzoekschrift dat uw advocaat naar de rechtbank stuurt.
In het verzoekschrift moeten zowel uw naam, voornamen en woonplaats worden vermeld als de naam, voornamen en woonplaats of werkelijke verblijfplaats (voor zover bekend) van uw echtgenoot.
Als er minderjarige kinderen van u samen of van een van u beiden zijn, moeten ook hun naam, voornamen en woonplaats of werkelijke verblijfplaats (voor zover bekend) in het verzoekschrift worden vermeld.
Het verzoekschrift kunt u samen met uw echtgenoot indienen. Maar als u dat niet wilt, of als dat onmogelijk is, kunt u het ook alleen doen.
Bij een eenzijdig verzoek zorgt uw advocaat ervoor dat binnen veertien dagen na indiening bij de rechtbank een kopie van uw verzoekschrift via een deurwaarder bij uw echtgenoot wordt bezorgd.
Naast een verzoek om scheiding of ontbinding van het huwelijk kunt u in het verzoekschrift vragen om een of meer nevenvoorzieningen. Zo'n nevenvoorziening kan ook in een apart verzoekschrift of in een verweerschrift worden gevraagd.
Een nevenvoorziening is een beslissing van de rechter over een verzoek dat samenhangt met de scheiding of de ontbinding van het huwelijk. De rechter kan een nevenvoorziening treffen voor:
Een scheiding of een ontbinding van het huwelijk moet u vragen bij de rechtbank in het arrondissement waar u woont.
Als u niet in Nederland woont, maar uw echtgenoot wel, stuurt u via uw advocaat het verzoek naar de rechtbank in het arrondissement waar uw partner woont. Woont u geen van beiden in Nederland, dan moet u het verzoek sturen naar de rechtbank in Den Haag. (Als u geen van beiden in Nederland woont, kunt u alleen in Nederland om een scheiding of een ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed vragen als uw echtgenoot en u allebei de Nederlandse nationaliteit hebben.)
Als u een eenzijdig verzoek om scheiding of ontbinding van het huwelijk doet, kan het zijn dat uw echtgenoot bezwaar heeft tegen dat verzoek. Uw echtgenoot kan dan verweer voeren. Afhankelijk van de situatie kan het gevoerde verweer verschillen.
De advocaat van degene die verweer voert, moet binnen zes weken nadat het verzoekschrift door hem of haar is ontvangen, het verweer indienen bij de rechtbank.
De rechter kan de termijn van zes weken in de volgende gevallen verlengen:
Als de woonplaats van uw echtgenoot niet bekend is, is de termijn voor hem of haar om te reageren ten minste drie maanden. Die termijn is ook drie maanden als uw echtgenoot in het buitenland woont.
Uw echtgenoot kan bij echtscheiding twee soorten verweer voeren:
Dat kan als bestaande vooruitzichten op een uitkering of nabestaandenpensioen door de echtscheiding verloren gaan of ernstig zouden verminderen. Als de rechter dit verweer accepteert, wordt de echtscheiding niet uitgesproken, voordat er tussen uw partner en u een billijke regeling is getroffen.
Bij scheiding van tafel en bed is er maar één soort verweer mogelijk:
Ook als u na scheiding van tafel en bed de rechter vraagt het huwelijk te ontbinden, kan het zijn dat uw partner het er niet mee eens is. Uw echtgenoot kan dan twee soorten verweer voeren:
uw partner stelt dat de scheiding van tafel en bed van rechtswege (automatisch) is opgehouden door verzoening. Met andere woorden, er is in feite geen sprake meer van een scheiding van tafel en bed. Als de rechter dit aannemelijk vindt, wordt uw verzoek om ontbinding van het huwelijk afgewezen.
uw partner kan een voorziening vragen om eventuele overlijdensuitkeringen of rechten op nabestaandenpensioen veilig te stellen. De rechter kan de ontbinding laten afhangen van het treffen van zo'n voorziening, net als bij echtscheiding.
Uw echtgenoot kan ook bezwaar hebben tegen verzoeken die met de scheiding of de ontbinding van het huwelijk samenhangen (de nevenvoorzieningen). Bijvoorbeeld tegen uw verzoek om alimentatie of uw verzoek om het gezag over de kinderen te krijgen. Als uw echtgenoot bezwaar heeft tegen één of meer verzoeken die samenhangen met de scheiding of de ontbinding van het huwelijk, dan behandelt de rechter zo'n samenhangend verzoek op een aparte zitting.
Als alle stukken bij de rechtbank binnen zijn, wordt er een datum vastgesteld voor de zitting. U krijgt hiervoor een oproep. U bent niet verplicht om naar de zitting te komen. Tijdens de zitting vraagt de rechter uw partner en u of u nog iets wilt zeggen dat van belang kan zijn voor de beslissing. Aan het einde van de zitting deelt de rechter mee op welk moment de beslissing zal worden genomen.
Soms vindt er geen zitting plaats. Dat kan het geval zijn als u een eenzijdig verzoek hebt ingediend, er geen verweerschrift is binnengekomen en er geen minderjarige kinderen zijn van twaalf jaar of ouder die hun mening moeten geven over het gezag. De rechter beslist dan op basis van het verzoekschrift en de andere stukken.
Na de zitting neemt de rechter de beslissing. De beslissing van de rechter wordt schriftelijk vastgelegd. Dit wordt een beschikking genoemd.
U krijgt de beschikking via uw advocaat thuisgestuurd.
Voorlopige voorzieningen
Een scheidingsprocedure kost tamelijk veel tijd. Het duurt in de regel minstens drie maanden voordat er een uitspraak over uw scheiding is. Tenminste als uw partner en u al overal afspraken over hebben gemaakt. Als uw partner en u het niet eens zijn over de dingen die moeten worden geregeld, kan het zelfs meer dan een jaar duren. U kunt het bijvoorbeeld niet eens zijn over het gezag over de kinderen of over de verdeling van de boedel. Het kan dan wenselijk zijn dat er een voorlopige voorziening wordt getroffen. Bij een voorlopige voorziening neemt de rechter een voorlopige beslissing over die dingen waar u het niet eens over kunt worden.
Zo'n beslissing van de rechter over een voorlopige voorziening geldt alleen tijdens de procedure. Van een uitspraak over een voorlopige voorziening kunt u niet in hoger beroep gaan.
U kunt een voorlopige voorziening via uw advocaat vragen. U kunt dit tijdens de scheidingsprocedure doen, maar ook voordat de scheidingsprocedure is gestart. In het laatste geval moet u wel binnen een maand, nadat de voorziening is getroffen, uw scheidingsverzoek bij dezelfde rechtbank indienen. Anders verliest de voorlopige voorziening haar geldigheid.
Een voorlopige voorziening kan worden getroffen voor:
Als u en uw echtgenoot, al dan niet met hulp van een of twee advocaten, overeenstemming bereiken over de scheiding en de gevolgen daarvan, kunnen de afspraken worden neergelegd in een convenant. Via uw advocaat kunt u vervolgens een gemeenschappelijk verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank indienen. U kunt dan binnen drie maanden gescheiden zijn.
Er zijn advocaten die zijn gespecialiseerd in het bemiddelen bij een scheiding en bij alles wat daarbij komt kijken. Deze advocaten zijn aangesloten bij de Vereniging van Advocaat-Scheidingsbemiddelaars (VAS). Ook een notaris kan u helpen, met name bij de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap.
Als u het met de beschikking van de rechtbank over uw scheiding of ontbinding van uw huwelijk niet eens bent, dan kunt u in hoger beroep gaan bij het Gerechtshof. Het Hof bekijkt uw zaak helemaal opnieuw en geeft daarna een beschikking. Bent u het niet eens met de beschikking van het Hof, dan kunt u in sommige gevallen beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden. De Hoge Raad bekijkt uw zaak niet opnieuw, maar gaat alleen na of het recht juist is toegepast.
Als u in hoger beroep wilt bij het Hof of beroep in cassatie wilt instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden, dan moet u dat binnen drie maanden na de uitspraak doen. De termijn van drie maanden gaat in op de dag dat de beschikking is gegeven. Was uw advocaat niet op de zitting aanwezig, dan gaat de termijn van drie maanden in op de dag dat u de beschikking officieel in ontvangst hebt genomen.
Als de beschikking niet aan u kan worden uitgereikt (officieel heet dat ‘betekening in persoon’), dan gaat de termijn in op de dag dat een uittreksel van de beschikking in de Staatscourant is gepubliceerd.
Download de brochure U gaat scheiden (pdf)
Bel 0900-1411 (80cpm max 40 euro) voor:
Of stel uw vraag via het intakeformulier en bel daarna voor advies!
Ik heb een juridische vraag
Ben je op zoek naar duidelijk en deskundig advies voor jouw situatie? Wij staan je graag met raad en daad terzijde.
Vraag stellen
Een vrouw moet 50.000 euro aan partneralimentatie terugbetalen, omdat ze had gelogen over haar samenwonen. Bovendien moet ze de onderzoekskosten van 34.000 euro vergoeden die de man had gemaakt.
Moet een man partneralimentatie en kinderalimentatie betalen, nadat zijn ex hun kinderen heeft ontvoerd naar het buitenland?
Heeft een minderjarige moeder de ouderlijke macht over haar kind? Hoe kan ze anders regelen dat ze die krijgt? En hoe zit het als de vader ook minderjarig is?
