Garantie bij consumentenkoop

Stel een juridische vraag

De heer Mevrouw

Aanmelden voor nieuwsbrief

Hoe gaan wij met jouw gegevens om?

Er bestaan helaas nogal wat misverstanden bij consumenten en verkopers over de nieuwe regels. Je hebt als consument nu op allerlei producten een “keiharde” garantietermijn van zes maanden. Daarna geldt dat je garantie hebt zolang als je een probleemloos functioneren mocht verwachten.

Consumentenkoop
Consumentenkoop is een koopovereenkomst tussen een professionele verkoper en een particuliere koper. Een computer die bij een particulier wordt gekocht valt niet onder consumentenkoop, net zo min als een monitor die je beroepsmatig nodig hebt. Verder moet het gaan om roerende zaken, dat wil zeggen voorwerpen die je kunt oppakken. Het kopen van een huis of het boeken van een reis vallen niet onder het begrip consumentenkoop, de aanschaf van een printer in een computerwinkel wel.

De verplichtingen van de verkoper
De verkoper moet volgens de koopovereenkomst een product leveren dat voldoet aan de eisen voor normaal gebruik. Op een computer moet een e-mailprogramma of tekstverwerker moeiteloos kunnen draaien. Wanneer je met de computer iets speciaals wilt doen, bijvoorbeeld als server gebruiken, dan zul je hier expliciet naar moeten vragen. Als de verkoper zegt dat de computer geschikt is voor dit bijzondere gebruik, dan mag je hier als koper vanuit gaan. Het kan verstandig zijn om je specifieke wensen en de toezeggingen van de verkoper op papier vast te leggen, zodat je dit later bij klachten kunt bewijzen en je daar op kunt beroepen.

Product defect?
Als je een product hebt gekocht dat enige tijd daarna kapot gaat, dan is de verkoper in bepaalde gevallen aansprakelijk. In de eerste zes maanden gaat de wet er vanuit dat een gebrek al bij aflevering bestond. In deze garantieperiode hoef je als consument alleen maar te laten zien dat het product niet goed werkt. Dat is niet zo moeilijk: een kapotte monitor hoef je maar aan te sluiten om het defect aan te tonen. De verkoper moet vervolgens bewijzen dat de koper zelf schuld heeft aan het defect. In de meeste gevallen lukt dat niet, tenzij je de monitor - bij wijze van spreken - uit het raam hebt gegooid.

Je kunt de verkoper ook aanspreken als hij het uitblijven van een defect expliciet heeft gegarandeerd. In andere gevallen gaat het erom wat je als koper van het product had mogen verwachten. Dit is afhankelijk van de omstandigheden, zoals de vraag om wat voor product het gaat, of het een merkartikel is en de hoogte van de prijs. Bij verkeerd gebruik kun je je rechten verspelen.

Twee jarentermijn?
Een ander misverstand is de garantieperiode van "twee jaar". Deze minimumtermijn staat in de Europese richtlijn waaruit de Nederlandse wet voortvloeit. Nederland heeft ervoor gekozen om de periode in principe onbeperkt te laten duren. Voor de garantietermijn zijn enkel van belang de verwachtingen die je van een bepaald product had mogen hebben.

Wat kun je als koper eisen?
Als het product niet voldoet aan de verwachtingen die je mocht hebben, dan mag je eisen van de verkoper:

• levering van ontbrekende onderdelen
• herstel of vervanging van het product
• gedeeltelijke terugbetaling van de koopprijs
• ontbinding van de koopovereenkomst 

Is het product niet compleet, dan spreekt voor zich dat je recht hebt op het ontbrekende onderdeel.

Bij een kapot product heb je in principe recht op reparatie of vervanging door de verkoper. Soms is reparatie niet meer mogelijk of erg duur. Dan is het voor de verkoper makkelijker om een vervangend (soortgelijk) product aan te bieden. Maar soms is dat ook niet meer mogelijk, bijvoorbeeld wanneer je gebruik hebt gemaakt van een eenmalige aanbieding.

Wanneer herstel of vervanging niet mogelijk is, of wanneer de verkoper te lang wacht, dan kun je als koper een gedeelte van de koopprijs terugvragen of de koopovereenkomst (schriftelijk) ontbinden. Bij ontbinding gaat het defecte product terug naar de verkoper en krijg je de aankoopprijs terug.

Garantie
Met een garantie staat de verkoper ervoor in dat het product gedurende een bepaalde periode geen mankementen vertoont. De koper heeft in die tijd meestal recht op reparatie, vervanging of vergoeding. Van echte garantie is pas sprake als de verkoper extra verplichtingen aangaat boven zijn normale verplichtingen.

Verkopers mogen geen voorwaarden hanteren die ten nadele van de consument afwijken. Dikwijls denkt de koper extra garantie bovenop zijn bestaande wettelijke rechten te krijgen, maar in de praktijk houden garanties vaak juist een inperking van consumentenrechten in. Als een verkoper een garantie van één jaar geeft, dan wil dat nog niet zeggen dat je als koper na dat jaar geen rechten meer zou hebben. Ook na de garantieperiode heb je recht op reparatie van een defect product als je mocht verwachten dat het langer dan een jaar mee zou gaan.

Serviceverzekering
Een bekend verschijnsel is de serviceverzekering. Dit is een aanvullende of verlengde garantie die je bij de aankoop kunt afsluiten en waarvoor je een extra bedrag betaalt. Vaak is dit slechts gebakken lucht. Je koopt hiermee iets waarop je meestal toch al recht had. De extra garantie kan daarom beter gezien worden als een "geen-gezeur-periode".

Verkopers van computersystemen verwijzen voor garantie nogal eens door naar de fabrikanten van de onderdelen. Je kunt als consument wel je voordeel doen met de fabrieksgarantie maar het is niet de bedoeling dat de verkoper zich achter die garantie verschuilt. De koper heeft alleen een overeenkomst met de verkoper, niet met diens leverancier. Het is de verkoper die moet zorgen voor vervanging of reparatie van een defect product.

Termijnen
Als je een klacht over een product hebt dan moet je niet te lang wachten met het nemen van stappen. In de meeste gevallen moet je binnen twee maanden na het ontdekken van het defect de verkoper van de klacht op de hoogte stellen. Vanaf dat moment heb je twee jaar om je rechten op te eisen.

Tegoedbon
Wanneer het product defect is en de koop wordt ontbonden, dan hoef je geen genoegen te nemen met een tegoedbon. Je hebt recht om de aankoopprijs terug te krijgen. Een tegoedbon kan wel worden aangeboden als je een artikel ruilt terwijl het product zelf op zich in orde is. In dat laatste geval heb je eigenlijk geen recht op ontbinding.

Verder zijn sommige computerwinkels aangesloten bij geschillencommissie Elektro of Thuiswinkel. In dat geval kun je je klacht op een laagdrempelige wijze laten beoordelen. Het klachtgeld is niet zo hoog en je krijgt dit terug als je in het gelijk wordt gesteld.

Je kunt ook overwegen naar de rechter stappen. Deze weg ligt echter niet zo voor de hand omdat je bij de rechter vaak meer kwijt bent aan proceskosten dan wat een rechtszaak eventueel oplevert.

Heb je zelf een vraag over je rechten als consument, bel dan met JuroFoon op 0900-1411 (80 cpm). Onze juristen staan elke werkdag van 8 tot 20 uur voor je klaar.

Dit artikel van JuroFoon is eerder verschenen in PC Consument