Het Radboud laat bedreigde werknemers in de kou staan

Door twee met de dood bedreigde werknemers niet bij te staan en geen aangifte te doen, schendt het Radboud ziekenhuis in Nijmegen zijn zorgplicht als werkgever.

Ik heb een vraag Stel hier uw vraag en bel daarna met JuroFoon voor advies Uw vraag...  m  v Gratis juridische nieuwsbrief

Stel je eens voor. Je wordt tijdens je werk samen met een collega met de dood bedreigd door twee net opgenomen patiënten. Het incident haalt de krant. Eerst lijkt het erop dat je baas helemaal achter je staat omdat hij aangifte tegen de daders overweegt. Vervolgens lees je in de krant dat hij zijn handen van je aftrekt. Je baas is niet alleen op zijn woord teruggekomen, maar hij is ook bang geworden:

'Wij als ziekenhuis kunnen zelf geen aangifte doen van verbaal geweld...Wij adviseren hen om aangifte te doen. Maar het is hún beslissing. Voor hun is onvoldoende duidelijk wat de consequenties zijn van aangifte doen. Denk aan het feit dat je naam in de aangifte komt te staan.'   

Fijne baas is dat. Het klopt overigens niet wat ze zeggen. Zowel de medewerkers als het ziekenhuis kunnen aangifte doen van de doodsbedreiging. Ziekenhuizen hoeven bij het doen van aangifte zelfs geen namen van de slachtoffers te noemen: ze kunnen volstaan met het adres en een contactpersoon van het ziekenhuis. Tenminste, zo zijn in theorie de regels.   

Wat was er gebeurd?
Twee jongens (18 en 19 jaar) reden vrijdagavond 15 januari in Nijmegen met hun scooter een voetganger aan en bedreigden vervolgens in het UMC Radboud een arts en verpleegkundige met de dood, terwijl die bezig waren het leven te redden van diezelfde voetganger. De 50-jarige man overleed uiteindelijk aan zijn verwondingen. Een bizar tafereel, maar kennelijk lang niet uniek tegenwoordig.

Geweld tegen hulpverleners
In 2008 kreeg 65% van de werknemers met een publieke taak te maken met agressie en geweld. Dit verwerpelijke gedrag is nauwelijks afgenomen ten opzichte van 2007. Een manier om dit gedrag tegen te gaan, is dat alle betrokkenen daarin hun verantwoordelijkheid nemen. Niet in de eerste plaats door de werkgevers (die plek is voorbehouden aan de daders), maar ook niet in de laatste plaats. Een werkgever dient er alles aan te doen om zijn werknemers veilig hun werk te kunnen laten doen. Laat een werkgever dat na, dan schendt hij daarmee zijn zorgplicht.

Maatstaf zorgplicht
In de meeste gevallen heeft schending van de zorgplicht met nalaten van de werkgever te maken. De werkgever heeft verzuimd om afdoende maatregelen te nemen om blootstelling aan gevaar te minimaliseren. Het is onmogelijk de werknemer tegen alle arbeidsongevallen en beroepsziekten te beschermen. De werkgever dient echter wel maatregelen te nemen ter voorkoming van een ongeval, beroepsziekte of ander gevaar, die in redelijkheid van hem mogen worden verwacht.  

Beroepsziekte, ongeval?
Valt een doodsbedreiging van een arts onder de noemer ongeval of beroepsziekte? Gezien de frequentie waarmee hulpverleners met geweld te maken krijgen, valt ervoor te pleiten dat het een beroepsziekte geworden is. Het is in ieder geval een beroepsgevaar tegenwoordig. Als dit gevaar bekend en reëel is, des te belangrijker is het dat de werkgever zich daar altijd bewust van is en daarnaar handelt. De werkgever dient bijvoorbeeld zijn veiligheidsbeleid hierop af te stemmen. Met deze kennis bekijken we opnieuw het handelen van het Radboud.

Zo simpel kan het zijn
Als de werkgever een gevaar bekend is (rondvliegend puin op de bouwplaats bijvoorbeeld) en er redelijkerwijs mogelijkheden zijn om dat gevaar te verkleinen (het dragen van een helm), dan dient de werkgever die mogelijkheden ook te benutten (het verstrekken van helmen). Dat maakt onderdeel uit van zijn zorgplicht.

Toegepast op het Radboud-incident:

als het Radboud weet dat twee van zijn medewerkers met de dood worden bedreigd (bekend zijn met het gevaar) en het deze werknemers kan afschermen voor daders en media door aangifte te doen, de beveiliging en toezicht kan verscherpen én hen met daad en kracht kan bijstaan (mogelijkheden tot verkleinen van het gevaar) dan dient het Radboud dat te doen. Nou, dan ben je er.

Schending eigen afspraken
Het ziekenhuis schendt met zijn nalatigheid bovendien zijn eigen afspraken. Doe altijd aangifte bij bedreiging, luidt de afspraak in het convenant Veilige Publieke Taak dat tussen Binnenlandse Zaken en diverse brancheorganisaties is gesloten. Toch lijkt dit weinig ziekenhuizen (of de verantwoordelijke minister) bekend. Ook Ziekenhuis Lievensberg in Bergen op Zoom past er nu voor om aangifte te doen tegen familieleden van een overleden patiënte die volgens getuigen ziekenhuispersoneel hadden bedreigd.

Werkgever: neem verantwoordelijkheid
In een tijd waarin het kennelijk doodnormaal is om als burger hulpverleners lastig te vallen en met de dood te bedreigen, moeten ziekenhuizen en andere werkgevers van hulpverleners hun verantwoordelijkheid nemen en hun werknemers daadkrachtiger en consequenter gaan bijstaan. Hierdoor wordt een duidelijk signaal afgegeven, dat nu ontbreekt. Bovendien is dat ook zo afgesproken en behoort het tot de plicht van iedere goede werkgever.

Michael Kruyswijk, eindredactie JuroFoon

Update 26/1
Er is wat commotie ontstaan over het kunnen doen van aangifte door de werkgever. Het OM geeft desgevraagd aan dat wij niet van de regels op de hoogte zijn. Het OM legt uit:

'Bedreigd zíjn is niet voldoende, je moet je bedreigd gevoeld hebben...De werkgever is zelf niet bedreigd, kan zich dus ook niet bedreigd gevoeld hebben en kan dus geen aangifte doen. Het is een subjectieve waarneming.'

Wat een opmerkelijke reactie. In art 161 Sv staat toch niet: 'Ieder die het gevoel heeft dat een strafbaar feit is begaan, is bevoegd daarvan aangifte of klachte te doen'? Hoe dan ook, volgens informatie van de rijksoverheid (Reactiemogelijkheden – De mogelijkheden van werkgevers met publieke taken in de aanpak tegen agressie en geweld) – zit het zo:

In principe kan iedereen die kennis draagt van een strafbaar feit daarvan aangifte doen. Dit geldt ook voor de werkgever. De werkgever kan om verschillende redenen aangifte doen namens de werknemer, bijvoorbeeld vanwege een mogelijk schadeverhaal en/of wanneer de werknemer geen aangifte wil doen uit angst voor wraakacties. Het komt ook voor dat de werknemer wel aangifte wil doen, maar daar zelf psychisch of fysiek niet toe in staat is. De werkgever kan dan, met een schriftelijke volmacht van de werknemer, namens hem aangifte doen.

Deze brochure van het ministerie van Binnenlandse Zaken is tot stand gekomen in samenwerking met het Ministerie van Justitie (ook bekend als het ministerie waar het OM onder valt).

Bron: De Gelderlander, Het Parool, BN/DeStem, Veiligezorg,  Voortgangsrapportage programma Veilige Publieke Taak, Nursing  
Onder meer: LJN BI5004, BI1010, BH5031, BC9225, AZ6717, BJ4769.

Meld u aan voor de gratis juridische nieuwsbrief

Stuur door   Printversie   Bewaar in favorieten

Reacties:

Koen 26.01.10 12:35 Wat is jullie reactie op het artikel Werkgever kan geen aangifte doen van agressie in Nursing door Aliëtte Jonkers? Het OM is het in ieder geval niet met jullie eens. Koen 26.01.10 22:29 Goed, zelfs het OM heeft het dus volgens jullie fout. Kan gebeuren, maar is het ziekenhuis dan te verwijten dat ze de aanwijzingen van het OM volgen? Wat mij betreft niet. De kop is dan ook onjuist en wat mij betreft oneerlijk. Roland Pape 04.02.10 22:41 Het is afschuwelijk. De opstelling van de werkgever is indirect net zo bedreigend voor de betrokken medewerkers als de feitelijke bedreiging is. De reactie van het OM baart grote zorgen en is rechtstreeks in strijd met ons rechtsstelsel. Ik heb de indruk dat met art.161 Sr men art.141 Sr (openlijke geweldpleging) op het oog had. Ik laat het hier maar bij. groeten, Roland Marcel 15.07.10 14:19 Ik ben zeer benieuwd naar de persoon van het OM die dit aan jullie heeft medegedeeld. Dit is namelijk niet zo. Een werkgever kan wel degelijk aangifte doen. Zo te lezen zijn ze bij het OM niet helemaal op de hoogte van de wet. Wat zou ik graag met de persoon in contact willen komen om met hem/haar in gesprek te treden. MVG, Marcel

Reageer op dit artikel Uw reactie wordt geplaatst op deze website. Heeft u een juridische vraag, gebruik dan het bovenstaande formulier Naam Reactie Reacties dienen inhoudelijk relevant te zijn en te voldoen aan algemene fatsoensnormen. Met name het plaatsen van persoonlijke gegevens van derden wordt niet toegestaan. JuroFoon behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen. Auteursrecht JuroFoon Het overnemen van artikelen is alleen toegestaan met voorafgaande schriftelijke toestemming van JuroFoon. Lees meer over de voorwaarden.